Τμήμα Γεωγραφικών Επιστημών

Καθηγητής: Γιώργος Σεκκές

Σχολική Χρονιά 2017 - 2018

 

Η Ήπειρος Ευρώπη

 

Το πρώτο κεφάλαιο αφορά, μελετά και ερεύνα την ήπειρο Ευρώπη. Η μελέτη και τρόπος προσέγγισης του κεφαλαίου αυτού,  συναποτελεί κλάδους / κατηγορίες της ανθρώπινης αλλά και της φυσικής γεωγραφίας.

 

Ιστορία:

Η Ιστορία του Ευρωπαϊκού πολιτισμού ξεκινά από τα βάθη των αιώνων. Άνθρωποι από την Αφρική και την Ασία μετανάστευσαν σε αυτή τη δυτική γωνιά της Ευρασιατικής μάζας ξηράς, όπου αφθονούσαν τα δάση για κυνήγι μαζί με άλλα πολλά φυσικά χαρακτηριστικά που πρόσφερε στους ανθρώπους.

Η ανάμιξη των φύλων και των παραδόσεων τους γέννησε αυτό που ονομάζουμε Ευρωπαϊκό πολιτισμό. Πολλές διαφορετικές φυλές αποτελούσαν τις βασικές εθνικές ομάδες. Κάθε ομάδα με κοινούς προγονούς χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερη πολιτιστική κληρονομιά, όπου τα μέλη των ομάδων μιλούν την ιδία γλωσσά,  έχουν την ίδια θρησκεία, ήθη και έθιμα. Πολλά από τα Ευρωπαϊκά κράτη σχηματίστηκαν από τέτοιες εθνικές ομάδες όπως η Ελλάδα, η Γερμανία και η Δανία. Άλλα κράτη σχηματίστηκαν από περισσότερες από μια εθνικές ομάδες. Για παράδειγμα η Ισπανία εκτός από τους Ισπανούς κατοικείται και από τους Βάσκους, Καταλανούς και Γαλικιανούς. Η Ελβετία κατοικείται από Γερμανούς και Ρωμάνους.

 

Γεωγραφία:

Η Ευρώπη είναι η μια μικρή αλλά και η πιο πυκνοκατοικημένη Ήπειρος της Γης. Είναι μια προέκταση της Ασίας προς κατεύθυνση την Δύση. Τα συμβατικά όρια (σύνορα) μεταξύ Ευρώπης και Ασίας αποτελούν τα Ουράλια Όρη, ο Ουράλης ποταμός, η Κασπία θάλασσα και η κορυφογραμμή του Καυκάσου. Πάρα ταύτα η Ευρώπη  βρίσκεται στο Βόρειο ημισφαίριο μεταξύ των παράλληλων 36° 2′ εκεί που βρίσκεται η Ισπανία και 71° 19′ μέχρι εκεί που βρίσκεται η Νορβηγία. Τώρα ως προς το Γεωγραφικό μήκος επεκτείνεται μεταξύ των μεσημβρινών 9° 30′ δυτικά του Γκρήνουιτς και 66° ανατολικά μέχρι τα Ουράλια Όρη.

Έχει την μικρότερη έκταση γης 10000000 km² και με 728 εκατομμύρια πληθυσμό. Πολλοί είναι οι λόγοι που συνέτειναν ώστε σε τόσο μικρό χώρο να ζουν τόσοι άνθρωποι. Μερικοί από αυτούς είναι :

1.      Η κεντρική της θέση.

2.      Ο τρόπος ζωής. Δημιουργία ενεργητικών και εφευρετικών ανθρώπων.

3.      Τα πλούσια φυσικά χαρακτηριστικά σε πολλές περιοχές. Γεωμορφολογία.

4.      Επαφές μεταξύ των ανθρώπων και την ανταλλαγή ιδεών και εμπειριών τους.

5.      Φυσικούς και ανθρώπινους πόρους.

6.      Εργασίες / λεφτά / οικονομία / εμπόριο / πολιτικό σύστημα / εκπαίδευση / μόρφωση.

7.      Επικοινωνίες.

8.      Κλιματικές συνθήκες.

9.   Πανεπιστήμια

10. Τεχνολογία.

 

Βάση κάποιων οικονομικών, κλιματολογικών και γεωμορφολογικών κριτηρίων, η Ευρώπη διακρίνεται σε πέντε βασικά ζώνες :

α) Βόρεια Ευρώπη, β) Ανατολική Ευρώπη, γ) Νότια / Μεσογειακή Ευρώπη, δ) Κεντρική Ευρώπη και ε) Δυτική Ευρώπη.

Η Ευρώπη είναι μια από τις μεγαλύτερες σε ηλικία ήπειρος που κατοικήθηκε κατά καιρούς από διάφορες ομάδες, που ανήκουν κυρίως στη λεύκη φυλή. Χαρακτηρίζεται ως η ήπειρος των χερσονήσων αφού παρουσιάζει πλούσιο θαλάσσιο διαμελισμό και δεν υπάρχει περιοχή σε αυτή που να απέχει περισσότερο από 500 χιλιόμετρα από τη θάλασσα. Έχει το χαμηλότερο μέσο υψόμετρο από όλες τις ηπείρους, κατά μέσο υψόμετρο 340 μέτρα. Το υδρογραφικό δίκτυο (ποταμοί, κανάλια) είναι πυκνά και πολύ πλούσια, αφού η Ευρώπη πριν πολλά χρονιά καλυπτόταν στη μεγαλύτερη έκταση της από πάγους. Όταν άλλαξαν οι κλιματικές συνθήκες κι έλιωσαν οι πάγοι, όπου υπήρχαν βαθουλώματα σχηματίστηκαν λίμνες. Υπάρχουν επίσης πολλοί ποταμοί που τροφοδοτούνται από τους παγετώνες, τα χιόνια και την άφθονη βροχή. Πολλοί ποταμοί όπως για παράδειγμα ο Ρήνος, είναι σημαντικοί διότι οι περισσότεροι συνδέονται μεταξύ τους με διώρυγες και έτσι αναπτύχθηκαν μεγάλα λιμάνια στο εσωτερικό της ηπείρου.

 

Διεθνείς Οργανισμοί:  Η Ευρωπαϊκή Ένωση.

 Ιστορία:

Το πολιτικό κλίμα μετά το τέλος του Β Παγκοσμίου Πολέμου ευνοούσε την ενότητα της Δυτικής Ευρώπης. Θεωρήθηκε από πολλές χώρες ως διαφυγή από τις ακραίες μορφές εθνικισμού που είχαν καταστρέψει την ήπειρο. Μια από τις πρώτες προτάσεις για την ευρωπαϊκή συνεργασία ήρθε το 1951 με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα. Αυτό είχε ως σκοπό να φέρει μαζί του ελέγχου των βιομηχανιών άνθρακα και χάλυβα των κρατών μελών της, κυρίως η Γαλλία και η Δυτική Γερμανία. Αυτό έγινε με σκοπό ότι, πόλεμος μεταξύ τους δεν θα είναι πλέον εφικτός. Όπως γνωρίζουμε, ο άνθρακας και ο χάλυβα ήταν και είναι η αρχή πόρων για διεξαγωγή μιας σύρραξης (πολέμου). Έτσι οι ιδρυτές της Ευρωπαϊκής κοινότητας ξεκαθάρισαν το πρώτο στάδιο τότε, της “Ευρωπαϊκής ομοσπονδίας”. Τα άλλα ιδρυτικά μέλη ήταν η Ιταλία, και οι τρεις χώρες της Μπενελούξ (BeNeLux), το Βέλγιο, την Ολλανδία και το Λουξεμβούργο.

Δύο πρόσθετες κοινότητες δημιουργήθηκαν το 1957: η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ) για την ίδρυση τελωνειακής ένωσης, και της Ευρωπαϊκής Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας “Euratom” (Ευρατόμ) για τη συνεργασία και την ανάπτυξη της πυρηνικής ενέργειας. Το 1967, η συνθήκη συγχώνευσης δημιουργείται και έτσι, ένα ενιαίο σύνολο θεσμών και διαδικασιών εκ των οργάνων των τριών κοινοτήτων αρχίζει να εφαρμόζεται. Παλαιοτέρα χρησιμοποιήθηκε με την ονομασία “Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα” ΕΟΚ, πιο πρόσφατα μετονομάστηκε ως “Ευρωπαϊκή Κοινή Αγορά” και σήμερα γνωστή σε όλους μας ως η “Ευρωπαϊκή Ένωση” ΕΕ.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι μια διεθνής περιφερειακή οργάνωση που προέρχεται από την διάσκεψη της Μεσσίας που έγινε τον Ιούνιο του 1955 και καθιερώθηκε με τη συνθήκη της Ρώμης το Μάρτιο του 1957 και που τέθηκε σε εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου 1958. Οι ιδρυτικές χώρες ήταν η Δυτική Γερμάνια, Γάλλια, Ιταλία, Βέλγιο, Ολλανδία και Λουξεμβούργο. Η Κύπρος προσχώρησε σαν πλήρες μέλος της κοινότητας αυτής, την 1η Μαΐου 2004.

 

Αντικειμενικός Σκοπός.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι μια πολιτική και οικονομική κοινότητα των είκοσι οκτώ κρατών μελών, που βρίσκονται περιφερειακά τοποθετημένες κυρίως στην Ευρώπη. Η ΕΕ αποτελεί μια ενιαία αγορά που δημιουργείται από ένα σύστημα νόμων που κάθε κράτος μέλος πρέπει να τα τηρεί. Μεταξύ των νόμων αυτών συγκαταλέγονται, η ελεύθερη κυκλοφορία του πληθυσμού, των αγαθών, των υπηρεσιών και κεφαλαίων μέσα στην περιφερειακή τους τοποθεσία. Υποστηρίζει ακόμα, μια κοινή εμπορική, γεωργική καθώς επίσης και μια πολιτική περιφερειακή ανάπτυξη. Ο άμεσος οικονομικός στόχος της ΕΕ είναι μια κοινή αγορά που δημιουργήθηκε με σκοπό στην εξάλειψη των φορολογικών και φυσικών περιορισμών, μεταξύ των χωρών μελών. Το 1999 η ΕΕ θέσπισε ένα κοινό νόμισμα, το ευρώ €, το όποιο εγκρίθηκε από δεκαέξι κράτη μέλη. Εκπροσωπεί τα μελέτης στο πλαίσιο του Παγκοσμίου Οργανισμού Εμπορίου του ΠΟΕ και τηρεί στενή παρακολούθηση στα συνέδρια των G8 και στον ΟΗΕ. Έχει επίσης ανάπτυξη ένα ρόλο στην εξωτερική πολιτική και στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών της υποθέσεων.

 

Πως Ξέρουμε την Ευρώπη:

Έχετε πάει ποτέ στην Ευρώπη; Αν ναι, πόσο συχνά; Ήταν με το σχολείο ή για οικογενειακές διακοπές; Αν δεν ήταν, θα θέλατε να επισκεφθείτε κάποια μέρα;

Ας αρχίσουμε από το σκεπτικό αυτό που ήδη γνωρίζετε για την Ευρώπη. Αυτό θα εξαρτηθεί εν μέρει μετά τις απαντήσεις σας στις ερωτήσεις που ακλουθούν.

 

 

 

ΑΣΚΗΣΕΙΣ:

1.Στον ακόλουθο χάρτη και με την βοήθεια ενός άτλαντα, να σημειώσετε και να ονομάσετε όλες τις χώρες που ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ακολούθως να χρωματίσετε τον χάρτη σας.

 

 

 

2.Μέσα στο ακόλουθο πλαίσιο, γράψτε τη γνώμη σας, πως νομίζετε είναι η Ευρώπη. Αυτό θα μπορούσε πραγματικά να βασίζεται στις δικές σας επισκέψεις, τι έχετε διαβάσει, ή στις δίκες σας αντιλήψεις. Γράψτε όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες μπορείτε.

 

 

 

 

 

3. Κάθε αστεράκι πάνω στον χάρτη αντιπροσωπεύει την συγκεκριμένη τοποθεσία κάθε μιας  Ευρωπαϊκής πρωτεύουσας. Να τις ονομάσετε.